Donald Trampın Yaxın Şərqə Səfəri: Yeni Dövrün Başlanğıcı?
ABŞ Prezidenti Donald Trampın ilk rəsmi xarici səfəri yenidən Yaxın Şərqə oldu. Bu səfər təkcə diplomatik baxımdan deyil, həm də siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik baxımından önəmli mesajlar verdi. Trampın bu səfəri ilə ABŞ-nin regionla bağlı yeni strateji planları üzə çıxdı.
ABŞ və “İbrahim Sazişləri”: Yeni Qoşulacaq Ölkələr
Trampın əsas məqsədlərindən biri İsraillə münasibətləri normallaşdırmaq üçün daha çox ərəb və müsəlman ölkəsini “İbrahim Sazişləri”nə qoşmaq idi. ABŞ Prezidenti açıq şəkildə bildirdi ki, bu prosesdə Suriya, Livan, Ermənistan və Azərbaycanın da iştirakı mümkündür. Bu çağırış Yaxın Şərqdə siyasi xəritənin yenidən formalaşmasının əlamətidir.
Suriyada Yeni Səhnə: Sanksiyalar Qaldırıldı
Tramp səfər zamanı Suriyanın keçid dövrü Prezidenti Əhməd Əş-Şaraanla görüşərək, onu “İbrahim Sazişləri”nə qoşulmağa dəvət etdi. ABŞ, həmçinin Suriyaya qarşı tətbiq olunan sanksiyaları ləğv etdiyini açıqladı. Bu addım ABŞ-nin Suriyadakı yeni hökumətə dəstək verdiyini göstərir.
Husi Qiyamçıları və ABŞ arasında Atəşkəs
Səfər ərəfəsində ABŞ ilə Yəməndəki “Ənsar Allah” (husilər) arasında Omanın vasitəçiliyi ilə atəşkəs razılaşması əldə edildi. Artıq Bab əl-Məndəb boğazından keçən ABŞ gəmilərinə hücum dayandırılıb. Tramp qiyamçıların döyüşmək istəmədiyini və buna hörmətlə yanaşdıqlarını vurğuladı.
PKK və İŞİD Bitirilir: Regional Təhlükəsizlik Güclənir
Tramp səfəri zamanı bildirdi ki, PKK terror təşkilatı fəaliyyətini dayandırıb və tərk-silah olunacaq. Bununla yanaşı, İŞİD-in demək olar ki, tam zərərsizləşdirildiyi elan olundu. Bu, ABŞ-nin bölgədəki antiterror strategiyasının uğurlu nəticəsi kimi qiymətləndirilir.
ABŞ və Körfəz Ölkələri Arasında Əməkdaşlıq Güclənir
Trampın Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və BƏƏ-yə səfərləri çərçivəsində ABŞ ilə körfəz ölkələri arasında böyük miqdarda investisiya və hərbi sazişlər imzalanıb. Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-yə 600 milyard dollar, BƏƏ isə 1,4 trilyon dollar sərmayə qoymaq niyyətindədir. Müqavilələr arasında “Boeing” təyyarələri və “MQ-9 Reaper” pilotsuz aparatlarının satışı da yer alır.
Rusiya-Ukrayna Sammiti İstanbulda?
Səfər zamanı həmçinin Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında İstanbulda sammitin keçiriləcəyi ehtimalı müzakirə olunub. Əgər bu baş verərsə, Tramp da iştirak edəcək. Bu, ABŞ-nin beynəlxalq böhranların həllində aktiv iştirakını nümayiş etdirir.
Türkiyə və ABŞ Tərəfdaşlığı: Ərdoğanla Yeni Səviyyə
Ər-Riyadda keçirilən dördtərəfli videokonfransda Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan da iştirak edib. Tramp Suriyaya qarşı sanksiyaların qaldırılması ilə bağlı qərarının regional əhəmiyyətini vurğulayıb və Türkiyənin Suriyadakı terrora qarşı mübarizədə rolunu yüksək qiymətləndirib.
