Hakan Fidan MSC 2025-də Suriya ilə bağlı çıxış etdi – Region ölkələri konsensusa gəlib
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan, Münhen Təhlükəsizlik Konfransı 2025 çərçivəsində keçirilən “Dəməşq üçün yeni şəfəq: Suriyada keçid prosesi üçün gözləntilər” adlı panel müzakirəsində iştirak edib. O, region ölkələrinin Suriya məsələsində konsensusa gəldiyini bildirib və bu mövzuda vacib mesajlar verib.
Suriyanın gələcəyi və keçid prosesi
Hakan Fidan, Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra region ölkələrinin Dəməşqdə formalaşacaq yeni hökumətdən gözləntiləri barədə məsləhətləşmələr apardığını vurğulayıb. Nazir qeyd edib ki, on ildən artıqdır davam edən sabitlik pozuntusundan sonra ilk dəfə olaraq Suriya məsələsini həll etmək üçün real fürsət var.
Yeni Suriya hökuməti, beynəlxalq və regional ictimaiyyətin tələblərini nəzərə almağa hazır olduğunu göstərir. Fidanın sözlərinə görə, müxalifətin nəzarətində olan əhalinin müdafiəsi üçün həyata keçirilən hərbi əməliyyatlar artıq nəticəsini verir və bu insanlar ölkənin idarə edilməsində iştirak edirlər.
Silahlı qrupların birləşdirilməsi və Suriya ordusu
Nazir Fidan Suriyada stabilləşmənin əsas şərtlərindən birinin silahlı birləşmələrin birləşdirilməsi olduğunu qeyd edib:
“Bizim fikrimizcə, hər bir dövlətdə yalnız bir qanuni silahlı qüvvə olmalıdır.”
O bildirib ki, Türkiyə silahlı qrupların varlığına dözə bilməz, çünki bu, xaosa və qeyri-sabitliyə səbəb olur. Hakan Fidan vurğulayıb ki, bütün silahlı birləşmələr vahid milli ordunun tərkibinə daxil olmalıdır.
Türkiyə və terrorla mübarizə
Nazir Türkiyənin Suriya ilə bağlı əsas narahatlıqlarından biri kimi terror təhlükəsini göstərib. O bildirib ki, PKK/YPG Suriyaya və regiona İŞİD qədər ciddi təhlükə yaradır. Türkiyə, İraq və İrandan gələn beynəlxalq terrorçuların İŞİD-ə qarşı mübarizə bəhanəsi ilə Suriyanın şimalında cəmləşdiyini vurğulayıb.
“Suriya terror təşkilatlarına qarşı mübarizədə Türkiyənin müttəfiqi olmalıdır.”
ABŞ-ın rolu və tənqidlər
Hakan Fidan çıxışı zamanı ABŞ-ın regiondakı rolunu da sərt şəkildə tənqid edib. O bildirib ki, ABŞ ordusu faktiki olaraq həbsdə olan İŞİD yaraqlılarını saxlamaqla “həbsxana xidmətləri” ilə məşğuldur. Nazir əlavə edib ki, bu yaraqlılar ölkənin üçdə birini işğal edib, neft və qaz yataqlarına nəzarət edir, Suriya hökumətinin və milyonlarla suriyalının sərvətlərindən istifadə etməsinə mane olur.
“Buna son qoymaq lazımdır. Bu, yalnız Türkiyənin milli təhlükəsizliyi üçün deyil, bütün region üçün ciddi problemdir.”
Hakan Fidan həmçinin ABŞ-ın yeni administrasiyası ilə danışıqlar apardıqlarını bildirib. O qeyd edib ki, dövlət katibi Marko Rubio ilə ilk dəfə görüş keçirib və ümid edir ki, razılıq əldə olunacaq.
Türkiyə Suriyada hegemonluq iddiasında deyil
Nazir Türkiyənin 14 ildir Suriyanı dəstəkləməsinin heç bir halda ölkə üzərində təsir iddiası anlamına gəlmədiyini bildirib.
“Biz hökmranlıq iddiasında deyilik. Bölgədə hökmranlıq deyil, əməkdaşlıq, hörmət və suverenlik prinsiplərinə əsaslanan yeni bir mədəniyyət formalaşdırmalıyıq.”
Hakan Fidanın mesajı: Suriyanın gələcəyi ümidvericidir
Nazir Suriyanın gələcəyi ilə bağlı nikbin olduğunu və bu ölkənin tərəfdaşlarının dəstəyi ilə sabitliyə qovuşacağına inandığını vurğulayıb. O bildirib ki, Ankara, Dəməşq və region dövlətləri arasında əməkdaşlıq Suriya xalqının rifahı üçün əsas rol oynayacaq.
“Biz Suriya üçün əhatəli hökumət görmək istəyirik və bunun üçün çalışırıq.”
