Ermənistanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzura Təsiri: Ekologiya və Sağlamlıq Problemləri
Ermənistanın 30 illik işğalı Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun ekoloji mühiti ciddi şəkildə məhv edilib. Bu barədə Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin sədri Hicran Hüseynova COP29-da “ Gender, İqlim və Təhlükəsizlik Əlaqələri: Münaqişələrin təsirə məruz qalan ərazilərdə ətraf mühitin mühafizə və bərpa səylərində qadınların rolu ” adlı müzakirədə danışıb.
İşğal və Ekoloji Deqradasiya
Hüseynova bildirib ki, işğal illərində ətraf mühitin deqradasiyası ciddi şəkildə ictimai sağlamlığa zərər vurub, onu güclü qadınlar və yeni analara təsir göstərib. Çirklənmə və məhdud tibbi xidmətlərə çıxış, reproduktiv sağlamlıq sahəsində ciddi problemlər yaradıb.
Azərbaycanın Bərpa və Sağlamlıq Təşəbbüsləri
Azərbaycan bu problemləri həll etmək üçün qanunvericilik bazası yaradıb. Məsələn, “Əhalinin Sağlamlığının Qorunması Haqqında Qanun” (1997) qəbul edilib. Bu qanun kəndlərində və münaqişədən təsirlənmiş ərazilərdə yaşayan qadın və qızların sağlamlığına prioritet verir və reproduktiv sağlamlıq təcrübələrini təmin edir. Bu qanun, həmçinin Qarabağdakı bərpa işlərinə də istiqamət verir və COP29 -un təyin olunmuş qrupları üçün sağlamlıq vəziyyəti ilə uyğundur.
Köçkünlərə Yardım və Azərbaycan Təcrübəsi
Hüseynova, Qarabağ münaqişəsi nəticəsində 1 milyon pul köçürməsinin meydana çıxdığını və onların böyük tutulduğunun 500 min qadın və 300 min uşaq qeyd edib. Azərbaycan , köçkünlərə dəstək vermək üçün geniş imkanlar yaratmaq və beynəlxalq təşkilatlarla sıx iqtisadi təcrübə qazanıb. Azərbaycanın bu təcrübə, BMT səviyyəsində də təqdir olunur. COP29 baxımından , Azərbaycan bu təcrübəni yaşayış , sağlamlıq , davamlı dolanışıq və ekoloji təhlükəsizlik layihələrini təqdim etməkdədir.
Bu müzakirələr, iqlim dəyişikliyi və münaqişə vəziyyətlərindəki ekoloji problemlərin həllində qadınların və digər təşkilatların rolu nə diqqət çəkərək, ətraf mühit və sağlamlıq sahələrindəki irəliləyişləri göstərir.
